نویسنده: کامبیز حیدرزاده، مریم جابری
پروفسور فیلیپ کاتلر پیشتر به نکتهی زیبایی اشاره کرده بود: «پیتر» (پروفسور پیتر دراکر) تصویری رویایی از رشتهی مدیریت داشت که الهام گرفته از عبارات پیشنهادی خوب خودش بود. عباراتی از قبیل «هدف بازاریابی فروش چیزی است که ضروری نیست»، «هدف شرکت ایجاد مشتری است»، و «تنها کانون سودده مشتری است». بنابراین «هر کسبوکار فقط دو وظیفهی اصلی دارد؛ بازاریابی و نوآوری، چون فقط بازاریابی و نوآوری نتیجهای به همراه دارد و باقی همه هزینه است». پیتر دراکر پدر مدیریت است. زمانی که برخی مرا پدر بازاریابی مینامند، به آنها میگویم که اگر من پدر بازاریابی هستم، پیتر دراکر پدربزرگ بازاریابی است.
پس مدیران بنگاههای اقتصادی در ایران میدانند و باید بدانند که اولین وظیفهی هر کسبوکاری بازاریابی است. میدانیم هدف غایی بازاریابی، در دنیای سرمایهداری، کسب سود است. اما جالب است که در سالهای اخیر غربیها هم به این نتیجه رسیدهاند که بازاریابی، جز کسب سود، رسالت مهم دیگری هم دارد و آن ارتقای کیفیت زندگی همهی افراد روی کرهی زمین است.
حال، پروفسور فیلیپ کاتلر گفتهاش را به زیبایی اصلاح کرده است: «در سی سال گذشته شرکتهای فراوانی نشان دادهاند که میتوانند همزمان هم سودآوری داشته باشند و هم در ساختن دنیایی بهتر و با کیفیت زندگی بالاتر برای همهی افراد بشر سهیم باشند؛ و برای این کار، برای بازار خوب، آرمانهای اجتماعی مفیدی را درنظر میگیرند و از طریق بازاریابی هم مفید واقع میشوند و هم سودآور.»
شاید بگویید بازاریابی فرایند ثابتی مثل هندسهی تحلیلی، پژوهش عملیاتی، منطق فازی، یا شبکههای عصبی نیست و نباید در کشورها و مناطق مختلف با آن رفتار یکسان داشت. توجه داشته باشید که ممکن است این فرایند براساس شرایط متفاوت اقتصادی، فرهنگی و سیاسی کشورها متغیر باشد. پس باید به دنبال «بازاریابی اسلامی» باشیم. در چنین موقعیتی ممکن است به دینی کردن علوم غربی متهم شویم اما با مطالعهی بیشتر مشخص میشود غربیها، در راستای هدف اصلی بازاریابی، از سودآوری صرف به منفعترسانی به همهی مخلوقات خداوند تغییر جهت دادهاند و جالبتر این که شواهد بسیاری نشان میدهد غربیها در زمینهی بازاریابی اسلامی حتی از ما هم پیشتر رفتهاند!
مطالعهی کتاب «بازاریابی اسلامی» را به همهی افرادی که علاقهمند هستند آموزههای خود را در حوزهی علوم انسانی دینی تقویت کنند، فارغ از این که در چه کسبوکاری فعالیت دارند یا به کسانی که تمایل دارند وارد کسبوکار جدیدی شوند، توصیه میکنیم.
از جمله مزایای کتاب «بازاریابی اسلامی» بیان مطالب به شیوهای کاربردی و آسان است که بهنحوی آن را از سایر کتابهای منتشرشده در این حوزه جدا میکند. نکتهی دیگر این که نویسندهی مسلمان کتاب، دکتر باکر السرحان، نویسندهای سنیمذهب است و ممکن است برخی از مطالب ایشان با مبانی تشیع سازگار نباشد. ما نیز به سهم خود منتهای تلاش و وسواسمان را بهکار بردهایم تا این موضوع را کاملاً در انتقال مفاهیم به خوانندگان رعایت کنیم. در ترجمهی آیات قرآن، از میان ترجمههای موجود، ترجمهی حضرت آیتا… مکارم شیرازی را ملاک قرار دادیم.
